รองเท้าเซฟตี้กันลื่น คืออะไร เหมาะกับงานแบบไหนบ้าง

รองเท้าเซฟตี้กันลื่นทำงานอย่างไร

การยึดเกาะไม่ได้มาจากส่วนใดส่วนหนึ่ง แต่เกิดจาก 3 ปัจจัยทำงานร่วมกัน

1. ลายพื้นรองเท้า ช่วยระบายของเหลวและเพิ่มจุดสัมผัส

ลายดอกยางช่วยจัดการน้ำหรือของเหลวที่อยู่ระหว่างพื้นรองเท้ากับพื้นผิว และช่วยให้พื้นรองเท้ายังคงสัมผัสกับพื้นได้อย่างเหมาะสม หากร่องพื้นตื้นหรืออุดตันด้วยสิ่งสกปรก ประสิทธิภาพการยึดเกาะก็อาจลดลงได้ 

2. วัสดุพื้นรองเท้า เหมาะกับสภาพงานต่างกัน

วัสดุแต่ละชนิดต่างกันทั้งเรื่องน้ำหนัก ความยืดหยุ่น การทนความร้อน และการทนน้ำมันหรือสารเคมี (ดูตารางเปรียบเทียบด้านล่าง)

3. สภาพพื้น ส่งผลต่อการยึดเกาะโดยตรง

รองเท้าคู่เดียวกันอาจยึดเกาะได้ไม่เท่ากันบนพื้นต่างชนิด เช่น กระเบื้องเปียก คอนกรีต พื้นอีพอกซี หรือพื้นที่มีคราบน้ำมัน จึงควรเลือกรองเท้าจากพื้นที่ใช้งานจริง มากกว่าดูแค่คำว่า "กันลื่น" ในรายละเอียดสินค้า

รองเท้าเซฟตี้กันลื่นเหมาะกับงานประเภทไหนบ้าง

โรงงานและสายการผลิต

บริเวณสายการผลิตอาจมีทั้งน้ำ น้ำมัน จาระบี หรือเศษวัสดุจากกระบวนการทำงาน ควรเลือกพื้นรองเท้าที่ยึดเกาะได้ดีและเหมาะกับของเหลวที่หกบนพื้นเป็นประจำ

งานซ่อมบำรุงและพื้นที่ที่มีคราบน้ำมันสูง

รอบเครื่องจักรมักมีคราบน้ำมันหรือสารหล่อลื่น จึงควรเลือกพื้นทนน้ำมันควบคู่กับการยึดเกาะ เหมาะกับงานซ่อมบำรุงและพื้นที่ที่มีคราบน้ำมันสูง

อย่างไรก็ตาม ความทนน้ำมันของวัสดุพื้นและประสิทธิภาพการกันลื่นเป็นคนละคุณสมบัติ จึงควรตรวจสอบทั้งสองด้านจากข้อมูลของรองเท้าแต่ละรุ่น 

คลังสินค้าและศูนย์กระจายสินค้า

พนักงานคลังต้องเดิน ยกของ และเลี้ยวเปลี่ยนทิศบ่อย โดยเฉพาะตามทางเดินและจุดรับส่งสินค้า รองเท้าจึงควรคล่องตัวและยึดเกาะพื้นได้ดี และต้องป้องกันของตกกระแทกหรือของแหลมคมด้วย

งานอาหารและพื้นที่ที่ล้างพื้นเป็นประจำ

บริเวณล้างอุปกรณ์หรือพื้นที่ทำความสะอาดบ่อยมักเปียกตลอดเวลา ควรดูลายพื้นที่ระบายน้ำได้ดี และเช็กว่าวัสดุพื้นทนต่อน้ำยาหรือสารที่ใช้ในพื้นที่นั้น

งานก่อสร้างและพื้นที่ภายนอกอาคาร

แม้พื้นจะไม่เรียบเหมือนโรงงาน แต่มักมีโคลน น้ำ หรือพื้นลาดเอียง ควรเลือกลายดอกยางที่ยึดเกาะดี พื้นรองเท้ามั่นคง และเพิ่มการปกปิดและความกระชับบริเวณข้อเท้า

พื้น NBR, PU และ PVC แบบไหนเหมาะกับงานที่เสี่ยง

หลักจำง่าย: วัสดุพื้นอย่างเดียวไม่ได้กำหนดประสิทธิภาพกันลื่น

มาตรฐานกันลื่นที่ควรรู้ก่อนเลือกรองเท้าเซฟตี้

หากรองเท้าระบุมาตรฐานด้านความปลอดภัย ควรตรวจสอบด้วยว่าอ้างอิงมาตรฐานฉบับใด เพราะระบบการระบุคุณสมบัติกันลื่นมีการเปลี่ยนแปลงระหว่างมาตรฐานรุ่นเดิมและรุ่นใหม่

มาตรฐานเดิม (EN ISO 20345:2011) ที่คุ้นเคย จะแยกเกรดการกันลื่นไว้อย่างชัดเจน :

• SRA: ผ่านการทดสอบบนพื้นกระเบื้องเซรามิกเปียกน้ำสบู่ (เหมาะกับพื้นเรียบในร่ม)
• SRB: ผ่านการทดสอบบนพื้นเหล็กเปียกน้ำมันหรือกลีเซอรีน (เหมาะกับงานอุตสาหกรรม/น้ำมัน)
• SRC: ผ่านการทดสอบทั้งสองแบบ (เป็นระดับกันลื่นสูงสุดในอดีต)

มาตรฐานปัจจุบัน (EN ISO 20345:2022) ได้อัปเดตวิธีทดสอบให้สมจริงและเข้มข้นขึ้น :

• พื้นฐาน (Basic): การทดสอบบนกระเบื้องเซรามิกเคลือบสบู่ จะถูกบังคับให้เป็น ข้อกำหนดพื้นฐาน ของรองเท้าเซฟตี้ทุกคู่แล้ว จึง ไม่มีการพิมพ์สัญลักษณ์ SRA แยกอีกต่อไป
• รหัส SR (Slip Resistance): หากรองเท้ารุ่นนั้นผ่านการทดสอบเพิ่มเติมบนพื้นเซรามิกที่เคลือบด้วยกลีเซอรีน (น้ำมัน/สารหล่อลื่น) จะได้รับเครื่องหมาย SR กำกับเพิ่ม ซึ่งบ่งบอกถึงประสิทธิภาพการยึดเกาะในพื้นที่ลื่นมันได้ดียิ่งขึ้น

ข้อแนะนำ: ก่อนเลือกซื้อ ควรดูทั้งเลขมาตรฐาน ปีของมาตรฐาน และผลการทดสอบของรองเท้ารุ่นนั้น ไม่ควรพิจารณาจากคำว่า “กันลื่น” เพียงอย่างเดียว 

วิธีเลือกรองเท้าเซฟตี้กันลื่นให้เหมาะกับหน้างาน

ขั้นที่ 1: ดูว่าพื้นที่ทำงานเป็นพื้นแบบไหน

• พื้นคอนกรีต
• พื้นกระเบื้อง
• พื้นอีพอกซี
• พื้นเปียกหรือมีความชื้นตลอดเวลา
• พื้นที่มีคราบน้ำมัน
• พื้นที่กลางแจ้ง

ขั้นที่ 2: ดูสิ่งที่เปื้อนอยู่บนพื้น

น้ำ น้ำมัน และสารเคมีสร้างความเสี่ยงต่างกัน หากหน้างานมีของเหลวเฉพาะชนิด ให้ตรวจสอบว่าวัสดุพื้นรองเท้าทนต่อสารนั้นได้หรือไม่

ขั้นที่ 3: เช็กคุณสมบัติความปลอดภัยอื่นที่งานต้องการ

งานอุตสาหกรรมส่วนใหญ่มีความเสี่ยงมากกว่าการลื่น เช่น

• วัตถุตกกระแทก → หัวเหล็กหรือหัวรองเท้ากันกระแทก
• ของแหลมคม → แผ่นเหล็กป้องกันการแทงทะลุ
• ไฟฟ้าสถิต → คุณสมบัติป้องกันไฟฟ้าสถิต
• ความร้อน น้ำมัน หรือสารเคมี → วัสดุพื้นที่ทนต่อสภาพนั้น

รองเท้าที่เน้นกันลื่นต้องดูต่างจากรองเท้าเซฟตี้ทั่วไปอย่างไร 

คุณสมบัติกันลื่นเป็นหนึ่งในคุณสมบัติของรองเท้าเซฟตี้ ไม่ได้หมายความว่ารองเท้ากันลื่นจะไม่มีการป้องกันด้านอื่น หากหน้างานมีทั้งพื้นลื่น ของหนัก และของแหลมคม รองเท้าอาจต้องมีทั้งการยึดเกาะ หัวรองเท้ากันกระแทก และแผ่นป้องกันการแทงทะลุในคู่เดียวกัน 

Checklist ก่อนซื้อรองเท้าเซฟตี้กันลื่น

• วัสดุพื้นรองเท้าเหมาะกับสิ่งที่พื้นสัมผัส (น้ำ น้ำมัน สารเคมี ความร้อน)
• ลายพื้นมีร่องระบายของเหลวได้ดี
• ตรงกับชนิดพื้นที่ใช้งานจริง
• มีคุณสมบัติความปลอดภัยอื่นครบตามที่งานกำหนด
• ขนาดและรูปแบบรองเท้าเหมาะกับผู้สวมใส่

สำหรับฝ่ายจัดซื้อ: ควรแยกกลุ่มพนักงานตามหน้างานก่อนสั่งซื้อ เช่น ฝ่ายผลิต ฝ่ายซ่อมบำรุง คลังสินค้า และพื้นที่ภายนอก เพราะแต่ละกลุ่มอาจไม่จำเป็นต้องใช้รองเท้าสเปกเดียวกัน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับรองเท้าเซฟตี้กันลื่น

รองเท้าเซฟตี้กันลื่นกันลื่นได้ทุกพื้นไหม

ไม่ได้ทุกพื้น การยึดเกาะขึ้นอยู่กับวัสดุพื้นรองเท้า ลายพื้น สภาพพื้น และสิ่งที่เปื้อนอยู่ เช่น น้ำหรือน้ำมัน จึงควรเลือกสเปกให้ตรงกับหน้างานจริง

พื้นโรงงานมีน้ำมัน ควรเลือกรองเท้าแบบไหน

ควรเลือกพื้นรองเท้าที่ทนน้ำมันควบคู่กับคุณสมบัติกันลื่น SCS ระบุว่าพื้น NBR เหมาะกับพื้นที่มีคราบน้ำมันและงานซ่อมบำรุง แต่ควรตรวจสอบรายละเอียดของรุ่นก่อนใช้งาน

งานคลังสินค้าจำเป็นต้องใช้รองเท้ากันลื่นไหม

ขึ้นอยู่กับสภาพพื้นที่ หากพื้นเรียบ มีทางลาด มีการเคลื่อนย้ายสินค้า หรือมีของเหลวหกบ่อย รองเท้าที่ยึดเกาะดีจะช่วยให้เดินมั่นคงขึ้น และควรเช็กการป้องกันของตกกระแทกหรือของแหลมคมร่วมด้วย

พื้นรองเท้าสึกแล้ว ประสิทธิภาพกันลื่นลดลงไหม 

มีโอกาสลดลงได้ เพราะลายดอกยางและร่องระบายของเหลวมีส่วนต่อการยึดเกาะ หากพื้นสึกจนร่องตื้น เสื่อมสภาพ หรือมีน้ำมันและเศษวัสดุอุดตัน ควรตรวจสอบสภาพรองเท้าและพิจารณาเปลี่ยนเมื่อไม่เหมาะกับการใช้งาน 

เลือกรองเท้าเซฟตี้กันลื่นจากความเสี่ยงจริงของพื้นที่ทำงาน

รองเท้าเซฟตี้กันลื่นเหมาะกับพื้นที่ที่เสี่ยงต่อการไถล เช่น โรงงาน คลังสินค้า งานซ่อมบำรุง และบริเวณที่มีน้ำหรือน้ำมัน แต่คู่ที่ใช่ต้องดูมากกว่าคำว่า "กันลื่น" ทั้งวัสดุพื้น ลายดอกยาง ชนิดพื้น สิ่งที่เปื้อนบนพื้น และความเสี่ยงด้านอื่นของงาน

บริษัท เอส ซี เอส ไทยทูลส์ จำกัด ผลิตและจำหน่ายรองเท้าเซฟตี้ทั้งแบบหุ้มข้อ หุ้มส้น และเปิดส้น พร้อมพื้น NBR, PU และ PVC สำหรับงานที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะเลือกใช้เองหรือจัดหาให้พนักงาน สามารถ เลือกรองเท้านิรภัยให้เหมาะกับหน้างาน และเปรียบเทียบรายละเอียดของแต่ละรุ่นก่อนตัดสินใจ