รองเท้าเซฟตี้งานเชื่อม เลือกแบบไหนให้ปลอดภัยจริง? รวมจุดที่ช่างเชื่อมต้องเช็กก่อนซื้อ

ทำไมรองเท้าเซฟตี้ทั่วไปถึงไม่พอสำหรับงานเชื่อม

สะเก็ดไฟและโลหะร้อน สะเก็ดไฟกระเด็นใส่หลังเท้าหรือร่วงลงไปในรองเท้าทรงเตี้ยได้ง่าย ถ้าวัสดุไม่ทนความร้อน หรือช่วงเชือกผูกเปิดโล่ง อาจทำให้เท้าไหม้ได้

ของหนักตกใส่และเศษเหล็กแทง งานประกอบโครงสร้างต้องโยกย้ายชิ้นงานหนักอยู่บ่อย ๆ ส่วนพื้นก็มักมีเศษเหล็กหรือตะปูเกลื่อน ถ้ารองเท้าไม่มีหัวนิรภัยและแผ่นกันทะลุที่แข็งแรงพอ เท้าอาจบาดเจ็บหนัก

พื้นลื่นและการยืนนาน ช่างเชื่อมมักยืนบนพื้นที่มีฝุ่นโลหะ คราบน้ำมัน หรือพื้นปูนแข็ง ๆ เป็นเวลานาน รองเท้าที่พื้นไม่กันลื่นและไม่รองรับเท้าดีพอ ทำให้ลื่นล้มง่ายและเมื่อยสะสม

7 จุดต้องเช็ก ก่อนเลือกรองเท้าเซฟตี้งานเชื่อม

1. วัสดุด้านนอกทนความร้อนและสะเก็ดไฟ

หนังแท้ทนทานและเป็นที่นิยม แต่หนังแท้ไม่ได้แปลว่าจะกันสะเก็ดไฟได้ทุกคู่ ควรดูข้อมูลจากผู้ผลิตว่าตัวหนัง ด้ายเย็บ และซับใน ผ่านการทดสอบความร้อนและสะเก็ดโลหะร้อนแล้วหรือยัง

2. ทรงหุ้มข้อ และมีแผ่นปิดเชือก

ทรงหุ้มข้อช่วยกันสะเก็ดไฟเข้าข้อเท้า ถ้าเป็นแบบผูกเชือก ควรมีแผ่นหนังปิดทับเชือก (Lace Cover) หรือเลือกแบบสวม (Slip-on) ไปเลย เพื่อกันเชือกไหม้และไม่เหลือช่องให้สะเก็ดไฟลอดเข้าไป

3. พื้นรองเท้าทนความร้อน

พื้นรองเท้าอาจต้องเหยียบโลหะหรือพื้นผิวที่ยังร้อนอยู่ ให้มองหาพื้นทนความร้อนจากการสัมผัสได้ตามมาตรฐาน [พื้นทนความร้อน กับตัวรองเท้ากันสะเก็ดไฟ เป็นคนละเรื่องกัน ต้องเช็กให้ครบทั้งสองอย่าง]

4. หัวนิรภัยกันกระแทก

จะเป็นหัวเหล็กหรือหัวคอมโพสิตก็ได้ ขอให้ผ่านมาตรฐานทั้งแรงกระแทกและแรงกดทับ เพื่อปกป้องนิ้วเท้าจากชิ้นงานหรือเครื่องมือที่หล่นใส่

5. แผ่นกันทะลุใต้ฝ่าเท้า

ในไซต์งานหรือโรงงานที่มีเศษเหล็กและตะปูเยอะ แผ่นกันทะลุช่วยลดความเสี่ยงเวลาเผลอเหยียบของมีคม

6. พื้นกันลื่นและทนน้ำมัน

เลือกดอกยางและวัสดุพื้นให้ตรงกับสภาพหน้างาน ถ้าต้องเดินผ่านคราบน้ำมันเป็นประจำ พื้นต้องทนน้ำมันและยึดเกาะได้ดี

7. ไซส์พอดี ใส่สบาย ไม่บีบหน้าเท้า

ไม่หลวม ไม่คับ นิ้วเท้ายังขยับได้ และมีแผ่นรองช่วยกระจายน้ำหนัก ตอนลองควรใส่ถุงเท้าหนาแบบที่ใส่ทำงานจริง จะได้ไซส์ที่แม่นกว่า

มาตรฐานที่ควรดูบนรองเท้า

สัญลักษณ์มาตรฐานคือตัวช่วยตัดสินใจที่ชัวร์ที่สุด

• มอก. 523-2564 – มาตรฐานรองเท้าหนังนิรภัยของไทย
• ISO 20345 – มาตรฐานสากลของรองเท้านิรภัย (หัวนิรภัย กันลื่น และคุณสมบัติพื้นฐานอื่น ๆ)
• ISO 20349-2 – มาตรฐานเฉพาะรองเท้าสำหรับงานเชื่อมและงานที่เกี่ยวข้อง

สัญลักษณ์ที่ช่างเชื่อมควรสังเกต:

• WG – ทนสะเก็ดโลหะร้อนขนาดเล็กจากงานเชื่อม
• HRO – พื้นรองเท้าทนความร้อนจากการสัมผัส
• HI – พื้นรองเท้าเป็นฉนวนกันความร้อน

เลือกตามลักษณะงาน

• งานเชื่อมโครงสร้าง / ประกอบชิ้นงานหนัก – เน้นหัวนิรภัย แผ่นกันทะลุ และพื้นกันลื่น
• งานที่สะเก็ดไฟเยอะ – เลือกรุ่นที่ทำมาเพื่องานเชื่อมโดยเฉพาะ มีแผ่นปิดเชือกมิดชิด และมีสัญลักษณ์ WG
• งานที่ต้องยืนหรือเดินทั้งวัน – ดูที่น้ำหนักรองเท้า ความนุ่มของแผ่นรองด้านใน (Insole) และการระบายอากาศ

ใส่และดูแลยังไงให้ปลอดภัย

ปล่อยขากางเกงคลุมรองเท้า

อย่าพับขากางเกงหรือยัดขาเข้าไปในรองเท้า เพราะรอยพับจะกลายเป็นที่ดักสะเก็ดไฟ

เช็กสภาพก่อนใส่ทุกครั้ง

ดูว่ามีรอยไหม้ทะลุ พื้นแยก หรือรอยปริแตกไหม ถ้าเสียหายหนักให้เปลี่ยนคู่ใหม่ทันที

ทำความสะอาดหลังใช้งาน

ปัดฝุ่นและเศษโลหะออก ถ้าเปียกให้ผึ่งลมในที่ร่ม อย่าใช้ไดร์หรือความร้อนสูงเป่า เพราะกาวและหนังจะเสื่อมเร็ว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับรองเท้าเซฟตี้งานเชื่อม

รองเท้าเซฟตี้งานเชื่อมกันไฟดูดได้ไหม?

ไม่เสมอไป ทนความร้อนได้ไม่ได้แปลว่าเป็นฉนวนไฟฟ้า ถ้าหน้างานมีความเสี่ยงเรื่องไฟฟ้า ต้องเลือกรุ่นที่ระบุว่าป้องกันไฟฟ้าโดยเฉพาะ เช่น มีสัญลักษณ์ EH (Electrical Hazard)

ทั้งเชื่อมทั้งตัดเหล็ก ใช้คู่เดียวได้ไหม?

ได้ ถ้ารองเท้าคู่นั้นครอบคลุมทั้งการกันสะเก็ดไฟและความร้อน หัวกันกระแทก และพื้นกันทะลุ

ต้องจัดซื้อให้ช่างทั้งโรงงาน ควรเริ่มตรงไหน?

เริ่มจากประเมินความเสี่ยงหน้างาน กำหนดสเปกขั้นต่ำ (เช่น ต้องมี WG และ HRO) แล้วให้ช่างลองใส่ทำงานจริงสักระยะ ก่อนสั่งล็อตใหญ่

รองเท้าเซฟตี้งานเชื่อมที่ดี ไม่จำเป็นต้องแพงที่สุดหรือฟีเจอร์เยอะที่สุด แต่ต้องป้องกันอันตรายที่เจอจริงในหน้างานของคุณได้ตรงจุด

ถ้ากำลังหารองเท้านิรภัยหุ้มข้อสำหรับงานช่างหรืองานโรงงาน ดูรุ่นและเทียบสเปกได้ที่ บริษัท เอส ซี เอส ไทยทูลส์ จำกัด พร้อมรับคำแนะนำเรื่องมาตรฐานก่อนตัดสินใจซื้อ